Την παρέμβαση του Δήμου Αθηναίων στον Οργανισμό Σιδηροδρόμων Ελλάδος (ΟΣΕ), προκειμένου να ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα στη διάβαση της οδού Δαμβέργη, στα Σεπόλια, ζήτησε ο Νίκος Σοφιανός, επικεφαλής της δημοτικής παράταξης Λαϊκή Συσπείρωση Αθήνας, μετά τον πρόσφατο θάνατο δημότη, ενόσω προσπαθούσε να την διασχίσει.

Πρόκειται για το τέταρτο μοιραίο περιστατικό τα τελευταία τέσσερα χρόνια και αποτελεί αφορμή για να έρθει ξανά στην επιφάνεια μια «ανοιχτή πληγή» που στοιχίζει σε ανθρώπινες ζωές εδώ και δεκαετίες.

Δήμοι σε όλη την Ελλάδα εκφράζουν συστηματικά την αγανάκτηση και το θυμό τους οργανώνοντας διαμαρτυρίες χωρίς ωστόσο να «ιδρώνει το αυτί κανενός και οι ευθύνες γίνονται “μπαλάκι” από τον έναν στον άλλο αρμόδιο φορέα», όπως δηλώνει στην «kedenews» ο Θεοδόσης Μπενάτος, Πρόεδρος του Δ.Σ. του Εκπολιτιστικού Εξωραϊστικού Συλλόγου Σεπολίων «Η Αναγέννηση».


«Προδιαγεγραμμένο έγκλημα» αν συνεχίσουν να καθυστερούν τα έργα

Ο ίδιος επισημαίνει χαρακτηριστικά πως «τα Σεπόλια, όπως και άλλες πολυπληθείς και πυκνοκατοικημένες περιοχές εντός του αστικού ιστού, όπως η Πλατεία Αττικής ή ο Σταθμός Λαρίσης, διέρχονται από τις σιδηροδρομικές γραμμές, οι οποίες έχουν αφύλακτες, άτυπες διελεύσεις και διαβάσεις. Ο κόσμος αναγκάζεται να τις χρησιμοποιεί, για να μεταβεί στις καθημερινές του δραστηριότητες και εκτίθεται καθημερινά στον κίνδυνο. Υπάρχει σοβαρό πρόβλημα σωματικής ακεραιότητας, ασφάλειας και ζωής.

Χρόνια διεκδίκηση των δημοτών της περιοχής αποτελεί η υπογειοποίηση των σιδηροδρομικών γραμμών, αλλά η υλοποίηση ακόμη καθυστερεί, ενώ ο αρχικός προγραμματισμός της ΕΡΓΟΣΕ (θυγατρική Εταιρεία του ΟΣΕ) για την ολοκλήρωση του έργου μέχρι το 2023 φαίνεται πια μάλλον ουτοπικός, αφού μέχρι στιγμής έχει καλυφθεί ένα πολύ μικρό ποσοστό της τάξεως των 2,5%(!), όπως αναφέρει ο Θ.Μπενάτος. Παράλληλα αποκαλύπτει κάποια στοιχεία αναφορικά με τον πρόσφατο θάνατο της άτυχης γυναίκας στις γραμμές του τρένου, που προκαλούν περαιτέρω προβληματισμό.

«Λίγα λεπτά μετά το πρόσφατο δυστύχημα και ενώ το θύμα πιθανώς δεν είχε φτάσει ακόμα στο νοσοκομείο, η ΤΡΑΙΝΟΣΕ φρόντισε με άτυπο τρόπο να “ενημερώσει” τα μέσα ενημέρωσης πως “η ηλικιωμένη παρέβλεψε σήμανση”(!). Είναι να αγανακτεί και να θλίβεται κανείς με αυτή την ταχύτατη απόδοση ευθύνης στο θύμα πέρα και έξω από κάθε λογική και πριν εξεταστούν οι συνθήκες του συμβάντος! Η εν λόγω εταιρεία δεν αναλαμβάνει το κόστος προστασίας της ανθρώπινης ζωής από την κίνηση στις γραμμές παρά μόνο αραιά και πού ψελλίζουν κάποια λόγια περί ατομικής ευθύνης, τα οποία στα αυτιά μας ακούγονται τουλάχιστον προκλητικά.

»Ζητάμε ταχύτατη ολοκλήρωση των έργων με τη μικρότερη δυνατή όχληση των κατοίκων και μέχρι να τότε να τοποθετηθούν άμεσα φωτεινές και ηχητικές ενδείξεις στις αφύλακτες διαβάσεις πεζών και να εξασφαλιστεί η χαμηλότατη ταχύτητα διέλευσης των τρένων εντός του αστικού ιστού. Είναι ευθύνη της κυβέρνησης να ολοκληρωθούν όσο το δυνατό γρηγορότερα τα έργα για να μην θρηνήσουμε κι άλλα θύματα. Αν δεν αλλάξει κάτι τώρα, οτιδήποτε γίνει στο μέλλον θα είναι προδιαγεγραμμένο έγκλημα…».


Οι μισές ισόπεδες διαβάσεις του σιδηροδρομικού δικτύου είναι αφύλακτες

Σύμφωνα με στοιχεία ερευνών, οι αφύλακτες διαβάσεις του ΟΣΕ συνεπάγονται σημαντική δαπάνη για τον οργανισμό, καθώς το κόστος φύλαξής τους είναι πολύ υψηλό. Παράλληλα, όπως προέκυψε από πρόσφατη έρευνα του Μεσογειακού Ινστιτούτου Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (MIIR), οι μισές ισόπεδες διαβάσεις του σιδηροδρομικού δικτύου στην Ελλάδα είναι αφύλακτες, ενώ 22 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους και 19 τραυματίστηκαν σε ατυχήματα σε ισόπεδες σιδηροδρομικές διαβάσεις μεταξύ 2014-2018.

Όπως αναφέρει πόρισμα της Επιθεώρησης Συγκοινωνιακού Δικαίου, που εξασφαλίσαμε από την Τράπεζα Νομικών Πληροφοριών «Ο Σόλων», με αφορμή ένα συγκεκριμένο ατύχημα που σημειώθηκε σε αφύλακτες διαβάσεις χωρίς σήμανση «μέρος της ευθύνης αποδίδεται στον ΟΣΕ (40%) και το υπόλοιπο 60% ανήκει στον οδηγό του αυτοκινήτου ο οποίος αποπειράθηκε να διασχίσει την αφύλακτη ισόπεδη σιδηροδρομική διάβαση, χωρίς να σταματήσει για να ελέγξει αν πλησίαζε αμαξοστοιχία συμμορφούμενος και προς την πινακίδα υποχρεωτικής διακοπής της πορείας του».
Έλλειψη επαρκούς προσωπικού στον ΟΣΕ


Σε επικοινωνία της «kedenews» με την Ιωάννα Τσιαπαρίκου, Πρόεδρο Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ), η ίδια δήλωσε:

«Σίγουρα, όσο καθυστερούν τα έργα, τόσο υπάρχουν κίνδυνοι που καραδοκούν και ως προς τις αφύλακτες διαβάσεις αλλά και ως προς ενδεχόμενα συμβάντα που μπορούν να προκύψουν στην κυκλοφορία του τρένου. Μέχρι την ολοκλήρωση, η αντιμετώπιση των κινδύνων μπορεί να γίνει μόνο με αποσπασματικά μέτρα, δεδομένης και της έλλειψης προσωπικού στον ΟΣΕ. Πάντως, στο δίκτυο Αθήνα-Θεσσαλονίκη που ολοκληρώθηκε το μεγαλύτερο μέρος της υποδομής, περιορίστηκαν κατά πολύ θέματα που αφορούσαν αφύλακτες διαβάσεις. Έτσι, θεωρούμε ότι θα συμβεί και στο υπόλοιπο δίκτυο, όπου τα έργα είναι σύγχρονα και σύμφωνα με τις νέες προδιαγραφές διαλειτουργικότητας».

Στην επισήμανσή μας ότι σε αρκετές πινακίδες δίπλα σε αφύλακτες διαβάσεις αναγράφεται ότι «οι πεζοί πρέπει να διέρχονται με δική τους ευθύνη», η Ι.Τσιαπαρίκου απάντησε:

«Είναι προφανές ότι σε ένα σύγχρονο σιδηρόδρομο δεν επιτρέπεται κάτι τέτοιο και δεν νομίζω ότι το θέλει ούτε ο ΟΣΕ» ενώ πρόσθεσε πως «πραγματοποιούμε προληπτική ενημέρωση των μαθητών στα σχολεία, με προσωπικό της ΡΑΣ και του ΟΣΕ. Έχουμε ξεκινήσει από το 2018 και έχουμε ήδη ενημερώσει πάνω από 30.000 παιδιά προσπαθώντας να βρούμε πόρους να το επεκτείνουμε σε όλη την Ελλάδα και σε ευαίσθητους πληθυσμούς όπως είναι οι Ρομά και οι πρόσφυγες. Επίσης, συμμετέχουμε σε ετήσιες δράσεις για τις ισόπεδες διαβάσεις και τους κινδύνους, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Οδικής Ασφάλειας «Πάνος Μυλωνάς».


Το Μάιο η επανεκκίνηση της υπογειοποίησης στα Σεπόλια

Από την πλευρά της η ΕΡΓΟΣΕ, η οποία διαχειρίζεται τα έργα εκσυγχρονισμού των σιδηροδρομικών γραμμών και εγκαταστάσεων του ΟΣΕ που συγχρηματοδοτούνται από τα Επιχειρησιακά Προγράμματα του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου αναφοράς (ΕΣΠΑ) 2007-2013, καθώς και έργα με αμιγώς εθνική χρηματοδότηση που σχετίζονται άμεσα με τις επενδύσεις των συγχρηματοδοτούμενων Προγραμμάτων, δήλωσε στην «kedenews» μέσω παράγοντά της, ότι «το έργο της υπογειοποίησης των σιδηροδρομικών γραμμών και ιδίως στην περιοχή των Αθηνών, είναι πάρα πολύ σύνθετο, επειδή από κάτω υπάρχουν τεράστιοι κεντρικοί και αποχετευτικοί αγωγοί, η μεταφορά των οποίων είναι εξαιρετικά δύσκολη. Ωστόσο, προχωράει άμεσα και μάλιστα από τις αρχές Μαΐου θα μπουν σε λειτουργία τα βαριά μηχανήματα για να ξεκινήσει πάλι με ταχύτατους ρυθμούς.

Το σίγουρο πάντως είναι ότι κάποια στιγμή δεν θα πρέπει να υπάρχουν πουθενά ισόπεδες διαβάσεις και η λειτουργία των τρένων να γίνεται είτε υπογειοποιημένα, είτε με κάποιον άλλο τρόπο, που είναι στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του ΟΣΕ να τον υποδείξει».


Διαχρονικό το πρόβλημα

Ενδιαφέρον, όμως παρουσιάζει και η άποψη του Παναγιώτη Παρασκευόπουλου, Προέδρου της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σιδηροδρομικών (Π.Ο.Σ.), ο οποίος υποστήριξε μιλώντας στην «kedenews»:

«Το πρόβλημα με τις αφύλακτες διαβάσεις είναι διαχρονικό. Όσον αφορά, όμως το κεντρικό δίκτυο και τη διαδρομή που εντάσσεται στο Διευρωπαϊκό Άξονα Πάτρα-Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Ειδομένη, δεν έχει πλέον αφύλακτες διαβάσεις και όσες διαβάσεις υπάρχουν -οι οποίες έχουν πλέον λιγοστέψει πάρα πολύ- είναι φυλασσόμενες, είτε με ανθρώπινο δυναμικό, είτε έχουμε τοποθετήσει Αυτόματα Συστήματα Ισόπεδων Διαβάσεων (ΑΣΙΔ). Στο περιφερειακό σιδηροδρομικό δίκτυο, όπως στο Βόλο, τη Λάρισα, τη Θεσσαλονίκη και την Αλεξανδρούπολη, υπάρχουν αφύλακτες διαβάσεις, αλλά αυτό γίνεται παντού και δεν δημιουργήθηκε με ευθύνη του ΟΣΕ. Προσπαθούμε να κλείσουμε όλες τις αφύλακτες διαβάσεις αλλά φαίνεται ότι κάποιες φορές στέκονται εμπόδιο οι ίδιοι οι δήμοι. Για παράδειγμα, υπάρχει κάπου μία διάβαση, η οποία εξυπηρετεί περίπου δέκα πολίτες. Στα 300 μέτρα έχουμε φτιάξει εναέρια γέφυρα, για να περνάνε από εκεί όλοι και να μην κινδυνεύουν, την οποία όμως δεν χρησιμοποιούν. Όταν, λοιπόν θελήσαμε να την κλείσουμε, αφού δεν την χρησιμοποιούσαν, μας πήγαν στα δικαστήρια, όπου δικαιώθηκε ο δήμαρχος. Αν κάθε φορά πριν από τις εκλογές, ο κάθε υποψήφιος δημοτικός σύμβουλος ανοίγει διαβάσεις όπου αυτός θέλει, για να είναι πιο σύντομη η διαδρομή που περνάνε οι πολίτες προκειμένου να κάνουν τις μετακινήσεις τους, δεν φταίμε εμείς».

Μέχρι την ώρα που γραφόταν το παρόν άρθρο, η «kedenews» δεν είχε ακόμη λάβει καμία απάντηση σε γραπτό ερώτημα που απέστειλε στον ΟΣΕ δίνοντάς του τη δυνατότητα να διατυπώσει τη θέση του αναφορικά με το θέμα.

Ωστόσο, θέλουμε να πιστεύουμε ότι έστω και τώρα δεν είναι αργά να πάψει να εθελοτυφλεί μπροστά σε αυτό το διαχρονικά φλέγον ζήτημα, που εξακολουθεί εν έτει 2021 να υφίσταται, έστω και σε πιο περιορισμένη κλίμακα. Άλλωστε πρόκειται για ανθρώπινες ζωές, όπου δεν έχει σημασία αν ο αριθμός των θυμάτων είναι μονοψήφιος ή όχι αλλά ότι συνεχίζει να υπάρχει…