Τι συμβαίνει στην πόλη, στην χώρα, στον κόσμο

του Γιώργου Φλωρά

Ας μεταφέρουμε τώρα το παραπάνω παράδειγμα σε αυτό που όλοι επιζητούμε, στην Ανάπτυξη. Ανάπτυξη, με απλά λόγια, σημαίνει δημιουργία νέων θέσεων εργασίας. 

Για να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας θα πρέπει να δημιουργηθούν νέες επιχειρήσεις ή θα πρέπει οι υφιστάμενες επιχειρήσεις να αυξήσουν το προσωπικό τους αυξάνοντας τον κύκλο εργασιών τους.

Και στις δυο περιπτώσεις ο πλέον σημαντικός παράγοντας είναι ο εργοδότης. 

Γιατί εργαζόμενους διαθέσιμους έχουμε άφθονους (1,2 εκ. ανέργους). Το ζητούμενο είναι ο εργοδότης, αυτός που θα αναλάβει τον κίνδυνο να επιχειρήσει, με κίνητρο το κέρδος.

Ας δούμε λοιπόν τι έχουμε διαθέσιμο.

ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΙΣ ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ

Οι υφιστάμενες επιχειρήσεις έχουν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. 

Αυτές που είναι σε θέση να αναπτυχθούν και να αυξήσουν θέσεις εργασίας είναι κυρίως (όχι αποκλειστικά) αυτές που έμειναν αλώβητες από την κρίση. Αυτές που μειώθηκε μεν η δουλειά τους αλλά σε κάθε περίπτωση το αντιμετώπισαν και δεν μπήκαν σε μαύρες λίστες. 

Βασικό χαρακτηριστικό μεγάλης μερίδας αυτών που η κρίση δεν άγγιξε είναι ότι είναι συντηρητικοί επιχειρηματίες που δεν είχαν κάνει ανοίγματα πριν την κρίση. Αυτή η νοοτροπία θα οδηγήσει και οδηγεί σημαντική μερίδα αυτόν να μην επιθυμούν ανοίγματα (ρίσκο), αφού ξεπέρασαν αλώβητοι την κρίση. 

Άλλη μερίδα των αλώβητων είναι οι πολυεθνικές, εταιρείες που συνήθως είναι καταναλωτικών προϊόντων, άρα ζούνε από την εσωτερική κατανάλωση. Όσο αυτή θα είναι χαμηλή, τόσο αυτές θα εργάζονται με περιορισμένο προσωπικό. 

Άλλη μερίδα αλώβητων είναι οι ελληνικές εξαγωγικές, επιχειρήσεις που πραγματικά μπορούνε να αυξήσουν σημαντικά τις θέσεις εργασίας, ιδίως αυτές που ήταν πριν την κρίση καλά τοποθετημένες στην αγορά.

Εκτός από τις ανωτέρω, σημαντικός αριθμός υφισταμένων επιχειρήσεων φυτοζωεί χωρίς να μπορεί να πάει ένα βήμα μπροστά. Τα χρέη είναι δυσβάσταχτα και η διέξοδος είναι δύσκολη. Παρόλα αυτά απασχολούν σημαντικό αριθμό εργαζομένων αλλά το μέλλον είναι δυσοίωνο. 

Για νέες θέσεις εργασίας καμία κουβέντα.

ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΝΕΟΥΣ ΕΠΙΧΕΙΡΗΜΑΤΙΕΣ

Τα στατιστικά στοιχεία είναι αμείλικτα. Οι νέοι, σε ηλικία, επιχειρηματίες έχουν μικρές πιθανότητες επιβίωσης στα πρώτα 5 χρόνια λειτουργίας τους. 

Ιδίως όταν η επιχείρηση τους σκοπεύει να απευθυνθεί στο εξωτερικό όπου το κόστος marketing είναι εξαιρετικά αυξημένο. 

Τα στατιστικά γίνονται ακόμα δυσμενέστερα στην σημερινή εποχή αν η επιχείρηση έχει στόχο την εσωτερική αγορά. Εκεί η πιθανότητα επιβίωσης είναι ελάχιστη.
Αναφορικά με τις θέσεις εργασίας, η προσδοκία για θέσεις εργασίας σε μια νέα επιχείρηση νέων ανθρώπων είναι εξαιρετικά περιορισμένη. Με εξαιρέσεις πάντα αλλά πολύ δύσκολα.

ΘΕΣΕΙΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΑΠΟ ΠΟΛΥΕΘΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΞΕΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ

Όπως προανέφερα οι πολυεθνικές που βρίσκονται στην Ελλάδα είναι συνήθως εμπορικές επιχειρήσεις συνεπώς η αύξηση των θέσεων εργασίας στηρίζεται στην αύξηση της εσωτερικής κατανάλωσης. Άρα τα πράγματα είναι πολύ σκούρα για αυτές. 

Ακόμα και μεγαλύτερο μερίδιο να λάβουν στην εσωτερική αγορά, αυτό συνδυάζεται με σταθερά έξοδα μισθοδοσίας λόγω προσπάθειας διατήρησης των κερδών τους.

Μεγάλες προσδοκίες υπάρχουν για την προσέλκυση ξένων επενδύσεων. Αυτές οι επενδύσεις θα είναι είτε σε υφιστάμενες επιχειρήσεις είτε για την δημιουργία νέων επιχειρήσεων. 

Λίγες κατηγορίες ξένων επενδύσεων θα δημιουργήσουν σημαντικό βαθμό νέων θέσεων εργασίας, ιδίως αυτές που στοχεύουν στον τουρισμό ή σε εξωστρεφείς επιχειρήσεις. Σίγουρα όμως αποτελούν έναν γερό πυλώνα στην προσπάθεια δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. 

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι μεγάλες επενδύσεις θέλουν πολύ χρόνο για να ετοιμαστούν και να ξεκινήσουν.

Επενδύσεις με την λογική της αγοράς μετοχών σε υφιστάμενες επιχειρήσεις που δεν θα συνοδεύονται από πλάνο ανάπτυξης της επιχείρησης, άρα νέες θέσεις εργασίας, είναι θετικές βέβαια στην προσπάθεια ανάπτυξης αλλά δεν θα περιμένουμε πολλά στο άμεσο μέλλον.

ΝΕΕΣ ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ ΑΠΟ ΕΛΛΗΝΕΣ ΕΠΕΝΔΥΤΕΣ

Εξίσου σημαντικές με τις ξένες επενδύσεις είναι και επενδύσεις που θα γίνουν από Έλληνες επενδυτές Ανάλογα ισχύουν και δεν θα τα επαναλάβω. 

Εδώ αρχίζουμε όμως να μπαίνουμε στα δύσκολα. Ο Ελληνας επενδυτής θα πρέπει να είναι "πεντακάθαρος" ώστε να μπορέσει να επιχειρήσει στην Ελλάδα. Θα πρέπει να μην οφείλει πουθενά.

Άρα βασικοί υποψήφιοι για τέτοιου είδους επενδύσεις είναι Έλληνες με κεφάλαια που είτε επιχειρούσαν και πριν αλλά έμειναν αλώβητοι από την κρίση είτε θα επιχειρήσουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα. 

Η πρώτη περίπτωση περιλαμβάνει αρκετά συντηρητικούς επιχειρηματίες (όπως αναλύω παραπάνω). 

Η δεύτερη περίπτωση έχει προϋποθέσεις, κυρίως με βάση τον κλάδο που θα γίνει η επένδυση Τουρισμός, εξαγωγές, αγροτοδιατροφικός τομέας έχει προοπτικές για αύξηση θέσεων εργασίας. Το ερώτημα είναι αν ο «νέος» Ελληνας επενδυτής θα ρισκάρει τα διαθέσιμα κεφάλαια του στην Ελλάδα ή θα επιλέξει να τα τοποθετήσει σε πιο ασφαλείς προορισμούς.

Εδώ θα πρέπει να κάνουμε μεγαλύτερη ανάλυση για την βασική προϋπόθεση των επενδύσεων από Έλληνες, την προϋπόθεση του να είσαι πεντακάθαρος. 

• Σήμερα 4.000.000 Έλληνες οφείλουν στην εφορία, έχουν πέσει έξω δηλαδή. 
• Εκατοντάδες χιλιάδες επίσης επιχειρηματίες έχουν πέσει έξω και έχουν οφειλές σε τράπεζες, δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, ΟΑΕΕ, επιταγές κλπ. 
• Μόνο στον ΟΑΕΕ οφείλουν 400.000 Έλληνες που ο ΟΑΕΕ τους απαγορεύει το Επιχειρείν για πάντα στο μέλλον (όσο θα οφείλουν, δηλαδή πάντα). Αυτό σημαίνει ότι αντιμετωπίζουν σωρεία εμποδίων για να επιχειρήσουν και πάλι. Πρακτικά τους είναι αδύνατο. 

Και όμως αυτοί οι άνθρωποι κουβαλάνε σημαντική εμπειρία και διάθεση για να επιχειρήσουν πιο επιτυχημένα την επόμενη φορά. Αυτά λένε τα στατιστικά στοιχεία διεθνώς, αυτό ισχύει και στην Ελλάδα.

Η πλειοψηφία των ανθρώπων αυτών δεν διαθέτει σημαντικά κεφάλαια παρά μόνο εμπειρία. 

Η επένδυση τους λοιπόν θα είναι είτε συνεταιρικά με αυτούς που διαθέτουν τα κεφάλαια και αναζητούν την εμπειρία τους (ως συνέταιρο και όχι ως υπάλληλο) είτε σε επιχείρηση που δεν απαιτεί κεφάλαια.

Τίποτα από τα προηγούμενα όμως δεν θα γίνει όσο αυτοί οι άνθρωποι παραμένουν "φυλακισμένοι". Καμία νέα θέση εργασίας, παρότι υπάρχει η γνώση και η διάθεση. 

Κάθε διαθέσιμη έρευνα αποδεικνύει ότι όσοι λαμβάνουν 2η ευκαιρία είναι αποτελεσματικότεροι από αυτούς που ξεκινάνε για πρώτη φορά. Όχι όλοι μεν, αλλά αυτοί που το καταφέρνουν δημιουργούν ταχύτερα σημαντικά αποτελέσματα και νέες θέσεις εργασίας. 

Όλοι αυτοί σήμερα είναι εκτός της προσπάθειας ανάπτυξης. Και είναι πάρα πολλοί. Και δεν είναι απλά πολλοί. Είναι και οι ιδανικοί, κατά τη γνώμη μου. 

Γιατί είναι διάσπαρτοι σε όλη την Ελλάδα, δεν στοχεύουν να τοποθετήσουν απλά τα κεφάλαιά τους στα «καλά σημεία», άρα θα δώσουν νέες θέσεις εργασίας σε πολλά μέρη της χώρας. Δεν είναι κεφαλαιούχοι για να εξετάσουν την πιθανότητα να επενδύσουν σε χρηματιστήριο, ομόλογα κλπ. Είναι έτοιμοι και το έχουν ανάγκη.

Σίγουρα όσοι λάβουν την 2η ευκαιρία αμέσως δεν θα δημιουργήσουν όλοι επιχειρήσεις με πολλές θέσεις εργασίας, ούτε όλοι θα επιτύχουν. 

Ας κάνω όμως μια υπόθεση. 

100.000 άνθρωποι ξεκινάνε νέα επιχείρηση, ξεπερνώντας τα εμπόδια που σήμερα δεν τους επιτρέπουν να ξεκινήσουν. Προσλαμβάνουν κατά μέσο όρο 2 άτομα προσωπικό. 200.000 νέες θέσεις εργασίας. Συνολικά 300.000 άνθρωποι μπαίνουν στην Οικονομία και πάλι. Ακόμα και αν στα επόμενα 2 χρόνια το 40% των επιχειρήσεων αυτών σταματήσει την λειτουργία τους, στο ενδιάμεσο θα έχουν συμβάλει σημαντικά στο να γυρίσει το τροχός και να πάρει μπροστά η Οικονομία.

Επειδή μπορεί να υπάρχει η εντύπωση ότι "δόθηκε η 2η ευκαιρία σε όσους επιχείρησαν και έπεσαν έξω χωρίς δόλο" σας διαβεβαιώ ότι έχει γίνει μια τρύπα στο νερό. 

Όλοι όσοι έπεσαν έξω είναι μπλοκαρισμένοι και αδυνατούν να επιχειρήσουν.