Το sepolia.net χρησιμοποιεί cookie για την εξατομίκευση περιεχομένου και διαφημίσεων, την παροχή λειτουργιών κοινωνικών μέσων και την ανάλυση της επισκεψιμότητάς του. Επίσης, κοινοποιεί πληροφορίες σχετικά με την από μέρους σας χρήση του sepolia.net στους συνεργάτες κοινωνικών μέσων, διαφήμισης και αναλύσεων και ειδκότερα στην google.

Ειδήσεις Απόψεις Σχόλια

Αξιολόγηση Χρήστη: 0 / 5

Rating Star BlankRating Star BlankRating Star BlankRating Star BlankRating Star Blank
 
4f712dc3df
Pin It Button

Η ιστορία της γιορτής των Θεοφανείων και η μοναδική γυναίκα που παράβλεψε τον όρο του ανδροκρατούμενου εθίμου.- Από τη Μανταλένα Μαρία Διαμαντή

«Άλλος με τη βάρκα μαααας!» Διαβάζοντας τον τίτλο αυτού του κειμένου, μπορεί κάποιοι να αναρωτήθηκαν αν η Μανταλένα που έπεσε στη θάλασσα για να πιάσει το σταυρό στα Θεοφάνεια ήμουν εγώ…

P1b5ph63ev4ia1otj13cb14511b337 900

 Όσοι όμως έχουν δει την ταινία «Μανταλένα» του 1960 με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και θυμούνται την πλοκή, τότε καταλαβαίνουν ότι σε εκείνη αναφέρομαι. Σας μπέρδεψα, ε; H αλήθεια είναι ότι κι εγώ στη θέση της… θα έπεφτα στη θάλασσα…

 

Τα Θεοφάνεια είναι μία από τις μεγαλύτερες γιορτές τις ορθοδοξίας -σε ανάμνηση της Βάπτισης του Ιησού Χριστού στον Ιορδάνη ποταμό από τον Άγιο Ιωάννη τον Βαπτιστή- και γιορτάζεται στις 6 Ιανουαρίου.

P1b5ph63evlublpu1l7f1sn8b626 900

Παραμονή αυτής της σημαντικής μέρας, ξεκίνησα να γράφω την όμορφη ιστορία αυτής της γιορτής και την εξέλιξή της στους αιώνες. Όταν άρχισα να περιγράφω το έθιμο της ανέλκυσης του Τιμίου Σταυρού, το μυαλό μου πήγε κατευθείαν στην κινηματογραφική Μανταλένα και την Αλίκη που κάποτε, μετά το τέλος μιας παράστασής της, μου είπε: “Σε λένε Μανταλένα γλυκιά μου;! Ωω! Τί μου θύμισες… Όμορφες εποχές… Ξέρεις… Κι εμένα σε μια ταινία – που αγαπούσα πολύ- με έλεγαν ‘Μανταλένα’!”

P1b5ph63etsh94sh1624lhp1mke4 900

P1b5ph63f01f6d82kip9ee1brt8 900 Sepolia Medium600 0

  Επανέρχομαι στο θέμα των Θεοφανείων… Μια γιορτή που όλοι μας μας γνωρίζουμε. Πόσοι, όμως, ξέρουμε την όμορφη ιστορία της και την εξέλιξή της στους αιώνες; Ας ξεκινήσουμε από το όνομά της… Προκύπτει από την φανέρωση των τριών προσώπων της Αγίας Τριάδας.

  Σύμφωνα με τις ευαγγελικές περικοπές, όταν ο Ιησούς ήταν 30 ετών, ο Ιωάννης ο Πρόδρομος- γιος του Ζαχαρία και της Ελισάβετ- διέμενε στην έρημο, ασκητεύοντας και κηρύττοντας το βάπτισμα μετανοίας. Με μεγάλη του έκπληξη, βάπτισε και τον Ιησού στον Ιορδάνη ποταμό. Εκείνη δε τη στιγμή της Βάπτισης κατέβηκε από τον ουρανό το Άγιο Πνεύμα υπό μορφή περιστεράς στον Ιησού. Τότε ακούστηκε φωνή από τον ουρανό που έλεγε: Ούτος εστίν ο Υιός μου ο αγαπητός εν ω ευδόκισα".
Τρεις από τους τέσσερις Ευαγγελιστές, ο Ματθαίος Γ`:13-17 ο Μάρκος Α`:9-11, και ο Λουκάς.Γ΄:21,2 έχουν καταγράψει αυτό το γεγονός. Αυτή ήταν και η μοναδική εμφάνιση της Τριάδος.

P1b5ph63f0jeal6hqo31lonvi6a 900 Sepolia Medium600 0

Μπορεί να μην είναι γνωστό πότε ακριβώς καθιερώθηκε ο εορτασμός της Βάπτιση του Ιησού, αναφάνηκε όμως πολύ νωρίς στην πρώτη Εκκλησία των Χριστιανών. Ο Κλήμης ο Αλεξανδρεύς (Στρωμ. βιβλ. α΄) αναφέρει πως κάποιοι αιρετικοί -οι περί τον Βασιλείδη γνωστικοί στις αρχές του Β΄ αιώνα – γιόρταζαν την ημέρα της Βάπτισης του Κυρίου «προδιανυκτερεύοντες». Άλλοι γιόρταζαν στις 6 Ιανουαρίου και άλλοι στις 10 Ιανουαρίου.

Τον 3ο αιώνα η γιορτή ήταν κοινότατη σε όλη την Χριστιανική Εκκλησία. Ο Gieseler ( Kirchengeschichte I ,376) δέχθηκε ότι πρώτοι οι Βασιλειδιανοί καθιέρωσαν τα Θεοφάνεια και ο Neander (Kirchengeschichte I 386) θέτει το ερώτημα: πως από «αιρετικούς» το δέχθηκε η Εκκλησία; Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος παραδέχεται και περιγράφει τη γιορτή ως «αρχαία πανήγυρης» πιθανώς στην Αντιόχεια τη Μεγάλη, και ότι από εκεί την παρέλαβαν οι Γνωστικοί Βασιλειδιανοί. Οι Αποστολικές Διαταγές (η΄ 38) λένε ότι η εορτή των Επιφανείων «ήγετο δια το εν αυτή ανάδειξιν γεγενήσθαι της του Χριστού θεότητος».

P1b5ph63f0ngg1338h6p1kl7gfv9 900 Sepolia Medium600 0

Μετά το τέλος του 3ου αιώνα προστέθηκε και άλλη έννοια στον εορτασμό αυτό που άρχισε να πανηγυρίζεται και ως ημέρα της «εν σαρκί» φανερώσεως του Κυρίου. Το πιθανότερο είναι να ξεκίνησε από τότε και ο εορτασμός των Χριστουγέννων. Κατά τον 4ο αιώνα η γιορτή των Θεοφανίων γιορτάζεται πια με λαμπρότητα σε όλη την ανατολική Εκκλησία. Είναι άλλωστε η γιορτή του φωτισμού της ανθρωπότητας δια του Αγίου Βαπτίσματος. Στη Δύση τα Θεοφάνεια απαντώνται στα μέσα του 4ου αιώνα, αλλά από της εποχής αυτής φαίνεται στη Ρωμαϊκή Εκκλησία και άλλη μια εορτή αφιερωμένη στη κατά σάρκα Γέννηση του Ιησού στις 25 Δεκεμβρίου. Όταν πλέον καθιερώθηκε αυτή η ημερομηνία για τα Χριστούγεννα σε όλο τον Χριστιανικό κόσμο, έγινε και ο διαχωρισμός της εορτής των Φώτων στις 6 Ιανουαρίου, στα μέσα του 6ου αιώνα.

Οι τελετές των Θεοφανείων είναι :

 - Μέγας Αγιασμός και λαμβάνει χώρα μέσα στην εκκλησία.

  - Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού σε ακτή Θάλασσας, εντός λιμένων, όχθες ποταμών ή λιμνών, ακόμα και σε δεξαμενές νερού

  - Επίσημη κατάδυση του Σταυρού: Πολιτειακή, Πολιτική και Θρησκευτική (Αρχιερατική) εορτή της επίσημης κατάδυσης του Σταυρού όπου παρίστανται οι Αρχές της Χώρας Έθιμα

Τα κύρια ελληνικά έθιμα των Θεοφανείων θεωρούνται :

-    Tα Κάλαντα των Φώτων που λένε τα παιδιά τη παραμονή της εορτής.

-     O Αγιασμός των οικιών από τους ιερείς

-   Tο "Ξέπλυμα" των εικόνων και

-   O χορός των καλικάντζαρων.

-    H ανέλκυση του Σταυρού ή αλλιώς το "πιάσιμο του Σταυρού" από κολυμβητές -τους Βουτηχτάδες.

Στην αρχή του κειμένου, ξεκίνησα να σας λέω για εκείνη τη γυναίκα που είχε την τόλμη να πέσει στη θάλασσα και να πιάσει το Σταυρό. Στην ταινία «Μανταλένα» υπάρχει σκηνή με την χαρακτηριστική απόδοση του εθίμου – έστω και κωμικοτραγικά. Στο έργο – που γυρίστηκε στην Αντίπαρο με πρωταγωνιστές των βασικών ρόλων τον Παντελή Ζερβό (ως ιερέα) και την Αλίκη Βουγιουκλάκη (ως βουτηχτή)- η κινηματογραφική Μανταλένα είναι παιδί ενός βαρκάρη, ο οποίος αρρωσταίνει και πεθαίνει. Τότε η κόρη του ορκίζεται ότι θα κάνει τα πάντα για να μην πεινάσουν τα ορφανά αδέλφια της. Αρκετοί θέλουν να τη βοηθήσουν από ελεημοσύνη, αλλά εκείνη είναι περήφανη και αρνείται. Τα χρέη της τρέχουν και ο παπα-Φώτης σκαρφίζεται ένα σχέδιο για να τη βοηθήσει ώστε να προτιμούν οι συντοπίτες της τη δική της βάρκα.

 Στα Θεοφάνεια, λοιπόν, βοηθά τη Μανταλένα να κάνει την ανέλκυση του Σταυρού. Τον πετά κοντά και τη σπρώχνει στη θάλασσα. Εκείνη βγαίνει με τον Σταυρό στο χέρι και ο παπάς κάνει ένα θρησκευτικό κήρυγμα στους χωριανούς για να τη βοηθήσουν. Και όπως λέει… το να πιάσει το Σταυρό μία γυναίκα ήταν σίγουρα θέλημα Θεού. Από την επόμενη κιόλας μέρα, όλοι θέλουν να μπουν στη βάρκα της…

Δεν ξέρω πόσες από εμάς τις γυναίκες θα ακολουθούσαμε το παράδειγμά της. Μπορεί να μην πρόκειται για αληθινή ιστορία, μπορεί να διαδραματίστηκε η σκηνή πριν από 67 χρόνια. Υπάρχουν όμως δύο κοινά στοιχεία στο «παραμύθι» και στην πραγματικότητα. Πρώτον, όλοι εμείς, οι Έλληνες, βρισκόμαστε στην πιο απελπιστική κατάσταση σε όλους τους τομείς, όπως ακριβώς και το κορίτσι της ταινίας του Φίνου Φίλμ. Δεύτερον, έχουμε την ανάγκη για «πίστη» γιατί «εκείνη» σώζει…

Ας ευχηθώ σε όλους όσους γιορτάζουν σήμερα Χρόνια Πολλά, Χρόνια Καλά! Και στη μαμά μου και την κόρη μου...

Πηγή: βικιπαίδεια

klik.gr